Yeni Balık Satın Aldıktan Sonra Akvaryuma Alıştırma

Yeni balık almak heyecan vericidir. Ama balığın en riskli anı, poşetten akvaryuma geçtiği dakikadır. Aceleyle boşaltılan bir balık, birkaç gün içinde hastalanabilir ya da kaybedilebilir. Sorun genellikle "kötü balık" değil, hatalı geçiştir.

Sorun ne? Balık neden strese giriyor?

Mağaza poşetindeki su ile evdeki akvaryum suyu birbirinin aynısı değildir. Farklar şunlarda toplanır:

• Sıcaklık: Yolda poşet soğur veya ısınır.
• pH: Mağazanın suyu daha asidik ya da daha bazik olabilir.
• Sertlik (GH/KH): Şehir suyu ile mağaza suyu farklı olabilir.
• Amonyak: Kapalı poşette balığın atıkları birikir. Poşet açıldığında pH yükselir ve amonyak aniden zehirli hale gelir.

Bu farklar tek tek küçük görünse de hepsi bir arada balığa şok yaşatır. Şok gören balık; solungaçlarını hızlı çalıştırır, yüzgeçlerini kapatır, köşeye çekilir ve bağışıklığı düşer. İşte bu yüzden balık adaptasyonu atlanmaması gereken bir adımdır.

Balığı almadan önce hazır olması gerekenler

1. Akvaryum döngüsünü tamamlamış olmalı. Yeni kurulmuş, filtresi henüz oturmamış bir tanka balık koymak en sık yapılan hatadır. Suyun hazırlanması ve dengelenmesi konusunu ayrı bir rehberde ayrıntılı anlattık.
2. Filtre çalışıyor, ısıtıcı hedef sıcaklıkta olmalı.
3. Balık sayısı, akvaryum hacmine uygun olmalı. Kalabalık tank stresi katlar.
4. Yeni balık mevcut balıklarla uyumlu bir tür olmalı. Uyumsuz tür seçimi, adaptasyondan bağımsız bir sorundur.
5. Elinizde şunlar bulunsun: temiz kova (sadece akvaryum için), küçük kepçe, hava hortumu, su testi kiti, kelepçe veya mandal.

Yöntemleri karşılaştıralım

Adım adım uygulama (kademeli su ekleme)

1. Eve gelince akvaryum ışığını kapatın. Karanlık, stresi belirgin şekilde azaltır.
2. Poşeti açmadan 15–20 dakika suyun üstünde yüzdürün. Sıcaklık eşitlenir.
3. Poşeti açın, kenarını kıvırıp yüzer halde bırakın ya da içeriği temiz kovaya boşaltın. Kova yöntemi daha kontrollüdür.
4. Her 5 dakikada bir, poşet/kova hacminin yaklaşık %10–20'si kadar akvaryum suyu ekleyin.
5. Bunu 4–6 kez tekrarlayın. Toplam hacim yaklaşık ikiye katlanınca geçiş tamamlanmış sayılır.
6. Balığı kepçeyle alıp akvaryuma bırakın. Poşetteki suyu akvaryuma dökmeyin.
7. Işığı en az 4–6 saat kapalı tutun.
8. İlk gün yem vermeyin. Stresli balık zaten yemez, artan yem suyu bozar.

Damlatma yöntemi nasıl yapılır?

• Balığı kovaya alın, kovayı akvaryumdan daha aşağıya koyun.
• Hava hortumunu akvaryuma sokup emerek su akışını başlatın.
• Hortumu bir düğüm veya kelepçeyle kısarak akışı saniyede 2–3 damlaya düşürün.
• Kovadaki su hacmi ikiye katlanınca durun ve balığı kepçeyle aktarın.

İlk 72 saatte nelere bakılır?

• Solunum: Solungaç hareketi çok hızlıysa oksijen veya su kalitesi sorunu olabilir.
• Yüzgeçler: Sürekli kapalı yüzgeç stres göstergesidir.
• Renk: Solgunlaşma normaldir, 1–2 günde düzelmeli.
• Saklanma: İlk gün saklanmak normal. Üçüncü günde de köşeden çıkmıyorsa nedeni araştırın.
• Beyaz nokta, tüylenme, kaşınma davranışı: Bunlar hastalık işaretidir; hastalıklar rehberindeki belirti tablosuna bakın.

Karantina: atlanan ama en değerli adım

Yeni balığın taşıdığı parazit veya bakteri, tüm tankı etkileyebilir. İdeal olan, yeni balığı 2–3 hafta ayrı bir kapta (10–20 litre, basit filtre ve ısıtıcı) tutmaktır. Bu kapta da aynı adaptasyon adımları uygulanır. Karantina imkânınız yoksa en azından yeni balığı satın alırken mağazanın tankına dikkatle bakın: ölü balık, bulanık su ve kaşınan bireyler varsa o partiden almayın.

Sık yapılan hatalar

• Poşet suyunu akvary