Akvaryum İçin LED mi Yoksa Neon Işık mı Seçilmeli

Akvaryum kurulumunda ışık genelde en son düşünülen parça olur. Oysa balıkların ritmi, suyun rengi, yosun oluşumu ve bitkilerin büyümesi doğrudan ışığa bağlıdır. Kapak içine ne takacağınız küçük bir detay değil.

Piyasada iki ana seçenek var: LED armatürler ve neon (florasan) tüpler. İkisi de çalışır. Ama farklı ihtiyaçlara farklı cevaplar verirler.

Sorun Nedir?

Yeni başlayan biri genelde şu üç durumdan biriyle karşılaşır:

• Işık yetersiz. Bitkiler sararır, alt yapraklar dökülür, balıkların renkleri sönük görünür.
• Işık fazla. Cam yüzeylerde yeşil tabaka, taşlarda kahverengi kir, suda bulanıklık.
• Işık yanlış renkte. Akvaryum sarımsı ve puslu görünür, balıkların desenleri kaybolur.

Yani mesele "ışık var mı yok mu" değil. Ne kadar, ne renkte ve günde kaç saat sorusudur. Akvaryum ışık türü seçimi de tam burada devreye girer.

Neon (Florasan) Işık

Uzun yıllar akvaryumun standardıydı. Cam bir tüp içinde gaz vardır, elektrikle uyarılır ve ışık verir. T8 ve T5 olmak üzere iki yaygın kalınlığı bulunur.

Artıları

• İlk alım fiyatı düşük.
• Işığı yumuşak ve yayvandır. Tek noktadan parlamaz.
• Eski kapaklı akvaryumların çoğu zaten bu tüplere göre üretilmiştir.
• Bitki için tasarlanmış tüp çeşitleri kolay bulunur.

Eksileri

• Zamanla zayıflar. Yanmaya devam eder ama gücü düşer. Yılda bir değiştirmek gerekir.
• Daha çok elektrik harcar.
• Isınır. Küçük ve kapalı akvaryumlarda su sıcaklığını yukarı çeker.
• Cam olduğu için kırılgandır. Balast arızası da sık görülür.
• Şiddeti ayarlanamaz, rengi değiştirilemez.

LED Işık

Küçük diyotlardan oluşur. Bir armatür üzerinde onlarca LED sıralanır. Son yılların standardı haline geldi.

Artıları

• Az elektrik harcar. Aynı aydınlığı çok daha düşük tüketimle verir.
• Uzun ömürlüdür. Yıllarca değiştirmeden kullanılabilir.
• Neredeyse hiç ısınmaz. Su sıcaklığını bozmaz.
• Şiddeti ve rengi ayarlanabilen modeller var. Zamanlayıcısı içinde gelenler bile bulunur.
• Su yüzeyinde hoş bir dalga yansıması oluşturur.

Eksileri

• İlk maliyeti daha yüksek.
• Ucuz modeller yetersiz kalır. Özellikle "dekoratif" diye satılan ince şeritler bitkiye yetmez.
• Nokta kaynaklı olduğu için gölge oluşturabilir. Dağılımı zayıf modellerde alt bölgeler karanlık kalır.
• Bozulduğunda genelde tüm armatür değişir, parça değişimi zordur.

Karşılaştırma Tablosu

Balık Sağlığı Açısından Fark Var mı?

Balıklar için asıl belirleyici olan ışık teknolojisi değil, düzenli bir gündüz-gece döngüsü. Her iki tür de bunu sağlar. Ancak birkaç noktaya dikkat edin:

• Işık kesintisiz yanmamalı. Sürekli aydınlık balıkta strese yol açar.
• Ani açma-kapama rahatsız edicidir. Odanın genel ışığını açıp birkaç dakika sonra akvaryumu yakın.
• Dip balıkları ve gece aktif türler için gölgeli alanlar bırakın. Bitki, kütük ya da kaya yeterlidir.
• Aşırı parlak ışık yosunu besler. Yosun artınca su kalitesi bozulur, bu da dolaylı olarak balığı etkiler.

Bitkili Akvaryumlarda Durum

Canlı bitki varsa iş değişir. Bitkiler ışığın şiddetine ve dalga boyuna duyarlıdır. Kırmızı ve mavi bölgeden beslenirler.

• Kolay bitkiler (anubias, mikrosorum, vallisneria): Orta seviye LED veya bitki tüpü yeter.
• Zemin kaplayan bitkiler: Güçlü ve dağılımı iyi bir armatür şart. Ucuz LED şerit burada çuvallar.
• Ampul ya da armatürün üzerinde Kelvin değeri yazar. 6500K civarı doğal gün ışığına yakındır ve bitki için uygundur.
• Sadece mavi veya sadece pembe ışık dekoratiftir. Bitkinin uzun vadeli ihtiyacını karşılamaz.

Günlük Yakma Süresi

1. Bitkisiz akvaryumda günde 6-8 saat yeterlidir.
2. Bitkili akvaryumda 8-10 saat arası uygundur.
3. Yosun çoğalırsa süreyi bir saat kısaltın, bir hafta bekleyin, sonucu izleyin.